دزآزما

اگر حجم زیاد مطالب و روش‌های پراکنده، شما را از آموختن بیوشیمی خسته کرده است، اینجا نقطه شروعی برای بهبود روش مطالعه شماست.

1. یادگیری کاملاً عمیق، ساختاریافته و مبتنی بر شبکه های مفهومی
2. کلاس‌های آنلاین با کیفیت بالا
3. ارائه نکات کلیدی، الگوهای امتحانی و تکنیک‌های پاسخ سریع
4. رفع اشکال دقیق و جمع‌بندی هدفمند و اصولی
5. آمادگی برای امتحانات پایان ترم
6. آمادگی برای آزمون های پره

تمرکز اصلی جلسات، بر تبدیل «یادگیری سطحی» به «تسلط پایدار و قابل استفاده» است.

هر جلسه با طراحی آموزشی هدفمند برگزار می‌شود، تا بیشترین بازدهی در کمترین زمان حاصل شود.

نمونه محتوای آموزشی:

1. ویدیوی کبد چرب
2. پوستر متابولیسم نوکلئوتیدها
3. اسلایدهای متابولیسم نوکلئوتیدها
4. خلاصه متابولیسم نوکلئوتیدها به فارسی
5. خلاصه متابولیسم نوکلئوتیدها به انگلیسی (برای آشنایی با اصطلاحات علمی به زبان اصلی)

برای دریافت اطلاعات بیشتر و هماهنگی، شماره تماس و پیام خود را ارسال فرمایید. برای این منظور، از بخش “نظر بدهید” در انتهای این پست استفاده کنید.

استرس اکسیداتیو یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در بیوشیمی مدرن و زیست‌شناسی محسوب می‌شود و به وضعیتی اطلاق می‌گردد که در آن تعادل دینامیک میان تولید گونه‌های فعال اکسیژن، نیتروژن و گوگرد (Reactive Oxygen, Nitrogen and Sulfur Species; ROS/RNS/RSS) و ظرفیت مکانیسمهای آنتی‌اکسیدانی سلول مختل شده و محیط سلولی به سمت شرایط اکسیدکننده سوق می‌یابد.

برخلاف دیدگاه سنتی که ROS را صرفاً عوامل مخرب تلقی می‌کرد، امروزه مشخص شده است که این مولکول‌ها در غلظت‌های فیزیولوژیک به‌عنوان پیام‌رسان‌های ثانویه در تنظیم مسیرهای سیگنالینگ سلولی، تکثیر، تمایز، پاسخ ایمنی، تنظیم اپی‌ژنتیک، عملکرد میتوکندری و سازگاری متابولیک نقش اساسی ایفا می‌کنند. با این حال، افزایش کنترل‌نشده تولید ROS یا کاهش ظرفیت دفاع آنتی‌اکسیدانی منجر به آسیب تجمعی در سطح مولکولی، سلولی و بافتی می‌شود.

مهم‌ترین منابع درون‌سلولی تولید ROS شامل کمپلکس‌های I و III زنجیره انتقال الکترون میتوکندری، خانواده آنزیم‌های NADPH Oxidase (NOX)، زانتین اکسیداز، سیکلواکسیژنازها، لیپواکسیژنازها، سیستم سیتوکروم P450، پراکسی‌زوم‌ها و واکنش‌های وابسته به یون‌های فلزی واسطه مانند آهن و مس هستند.

در این میان، میتوکندری نه‌تنها منبع اصلی تولید سوپراکسید محسوب می‌شود، بلکه به‌عنوان هدف اولیه آسیب اکسیداتیو نیز شناخته می‌شود؛ به‌طوری‌که اختلال در عملکرد میتوکندری می‌تواند یک چرخه معیوب از افزایش تولید ROS، کاهش تولید ATP و تخریب ساختارهای سلولی را ایجاد کند.

در سطح مولکولی، استرس اکسیداتیو موجب پراکسیداسیون اسیدهای چرب غیراشباع غشایی و تولید متابولیت‌های واکنش‌پذیری نظیر مالون‌دی‌آلدئید (MDA)، 4-هیدروکسی‌نوننال (4-HNE) و ایزوپروستان‌ها می‌شود که خود دارای فعالیت‌های بیولوژیک و پاتوژنیک مستقل هستند. همچنین اکسیداسیون پروتئین‌ها منجر به تشکیل گروه‌های کربونیل، نیتروزیلاسیون تیروزین، اکسیداسیون باقی‌مانده‌های سیستئین و متیونین و تغییرات ساختاری برگشت‌ناپذیر می‌شود که عملکرد آنزیم‌ها، گیرنده‌ها و پروتئین‌های انتقال‌دهنده را مختل می‌کند. آسیب اکسیداتیو به DNA نیز شامل اکسیداسیون بازهای نوکلئوتیدی، تشکیل 8-هیدروکسی-2′-دئوکسی‌گوانوزین (8-OHdG)، شکست رشته‌های DNA و افزایش ناپایداری ژنومی است که در بروز سرطان و فرآیند پیری نقش محوری دارند.

در پاسخ به این چالش، سلول‌ها شبکه‌ای پیچیده از مکانیسمهای دفاعی را توسعه داده‌اند که شامل آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی نظیر سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPx)، پراکسی‌ردوکسین‌ها (Prx) و تیوردوکسین‌ها (Trx) و نیز آنتی‌اکسیدان‌های غیرآنزیمی همچون گلوتاتیون احیاشده (GSH)، کوآنزیم Q10، ویتامین C، ویتامین E، اسید اوریک، بیلی‌روبین و پلی‌فنول‌های گیاهی است. تنظیم بیان بسیاری از این سیستم‌های دفاعی توسط فاکتور رونویسی Nrf2 انجام می‌شود که امروزه یکی از مهم‌ترین اهداف درمانی در پزشکی مولکولی محسوب می‌گردد.

از منظر بالینی، شواهد گسترده نشان می‌دهد که استرس اکسیداتیو در پاتوژنز طیف وسیعی از بیماری‌ها از جمله دیابت ملیتوس، سندرم متابولیک، آترواسکلروز، بیماری‌های قلبی–عروقی، سرطان، بیماری آلزایمر، پارکینسون، بیماری‌های خودایمنی، نارسایی کلیوی، بیماری‌های کبدی و اختلالات مرتبط با سالمندی نقش اساسی دارد. علاوه بر این، تعامل پیچیده میان استرس اکسیداتیو، التهاب مزمن، اختلال عملکرد میتوکندری و تغییرات اپی‌ژنتیک به‌عنوان یک محور مرکزی در زیست‌شناسی بیماری‌های مزمن شناخته می‌شود.

توسط سرکار خانمها زهرا سادات حسینی زفره رشته پزشکی و رقیه قریشی دانشجوی مقطع کارشناس ناپیوسته علوم آزمایشگاهی

فروکتوز در حدود 60-30 درصد کل کربوهیدرات دریافتی پستانداران را شامل می شود و غالباً مسیـر اختصاصی فروکتوز متابولیزه می شود . غلظت فروکتوزسرم در حالت عادی Mg/dl 6- 1می باشد ، که از مصرف میــوه و سبزیجات حاوی سوکروز پدیدار می شود . متابولیسم آن در کبد صورت می گیرد که پس از تبدیل به فروکتوز او 1و6 دی فسفات ، فروکتوز 6 فسفات ،گلوکز 6 فسفات و نهایتاً به تشکیل گلوکز منتهی می گردد.

میـزان فروکتوز سرم در اختلالات متابولیسم فروکتوز افزایش یافته و تاحدود mg/dl 100می رسد .

خوردن موادغذایی غنی از سوکروز یا شربت های دارای مقادیر بالای فروکتوز (HFS)که در تولید موادغذایی و نوشیدنی های مورد استفاده قرار می گیرند همـراه با ورود مقادیر زیادی فروکتوز (وگلوکز)به داخل ورید باب می باشد. فروکتوز به عنوان سوخت ، در پلاسمای منی و همچنین در گردش خون جنینی سم داران و نهنگ ها وجود دارد.

به طور کلی اختلالات  متابولیسم فروکتوز را به 3 گروه تقسیم می کنند : فروکتوزوری اصلی ، عدم تحمل ارثی فروکتوز ، و کمبود فروکتوز 1و6 دی فسفاتاز

هر سه مورد فوق بصورت صفت اتوزومی مغلوب انتقال می یابند . فقط در فروکتوزوری اصلی هیچ علائم و نشانه های ظاهری وجود ندارد و بیمار دارای زندگی کاملاً طبیعی است.

عدم تحمل ارثی فروکتوز

(fructose intolerance horeditory)عدم تحمل مادرزادی فروکتوز بیماری ارثی خطرناکی است که با فقدان آنزیم فروکتوز1- فسفــوآلدولازB (باعـث تبدیل فــروکتوز 1و6-بیس فسفات به دی هیدروکسی استن فسفات و گلیسرآلدئید 3- فسفات می شود ) و یا آنزیم فروکتوز1- فسفوآلدولاز B (باعث تبدیل فروکتوز1- فسفات به دی هیدروکسی استن فسفات و گلیسرآلدئید می شود)در نوزادان می باشد که در کبد ، کلیه و روده اتفــاق می افتد که باعث می شود واکنش های مذکور انجام نشوند . در این حالت فروکتوز1- فسفات یا فروکتوز 1و6- بیـس فسفات در سلول تجمع می یابد.

علائم بالینی ، یافته های آزمایشگاهی

بعد از مصرف فروکتوز هیپوگلسیمی شدید ایجاد می شود که مصرف طولانی فروکتوز توسط کودکان مبتلا منجر به مرگ آنها شود .هیپوگلسیمی علی رغم وجــود ذخایر بالای گلیکوؤن اتفاق می افتد . تجمع فروکتوز 1- فسفات و فروکتوز 1و 6 بیس فسفات به طریق آلوستریک فعالیت فسفـــوریلاز کبدی را مهار می کند هم چنین باعث بزرگی کبد می شود . از طریق دیگر ، پنهان سازی فسفات نیز منتهی به کاهشATP و هیپراورسیمی می شود . علائم دیگر شامل : تهوع ، استفراغ ، تشنج ، کما ، عــوارض سیـــروز، تحریک پذیری ، خفگی ، حملـه عصبی ، و اختلال در عملکرد توبول های پروکسیمال می شود . علاوه براین هیپوگلسیمی ، آمینواسیداوری،هیپراورسیمی ، اوریکوزوری و فروکتوزوری بدنبال خوردن فروکتوز ، سوکروز (گلوکزوفروکتوز) یا سوربیتول (یک الکل که به سوکروز تبدیل می شود.) مشخص می گردد.

اختلال عملکرد کبد ، زمان انعقاد خون (CT)را طولانی کرده و منجر به  پیدایش افزایش ترانس آمیناز ، افزایش سطح بیلی روبین و کاهش آلبومین خون می شود .

نوزادان مبتلا به این اختلال تا زمانی که فقط از شیر انسان یا گاو تغذیه کنند بطور طبیعی رشد می نمایند . لیکن هنگامی که تحت تغذیه با فرمول های غذایی حاوی مقدار زیاد فــروکتوز یا آب میوه قرار می گیرند بطور حاد ناخوش شده و دچار استفراغ و هیپوگلسیمی می گردند.

روشهای تشخیص آزمایشگاهی

تشخیص عدم تحمل ارثی فروکتوز ، بوسیله تست تحمل فــروکتوز داخل وریدی (IV)صورت می گیرد . پس از انفوزیون وریدی فروکتوز به میزان g25/0 به ازای هر kgوزن بدن ، خون بیمار را در فــواصل متعددی مثلاً 0،10، 20،30،45،60،75،90 دقیقه پس از گرفتن آن ، میزان گلوکز و فسفر آن را اندازه گیــری مــی کنند . پاسخ اشخاص سالم بصورت یک کاهش خفیف و کوتاه مدت در غلظت فسفــــر می باشد . در بیمـاران مبتلا به عدم تحمل ارثی فروکتوز یک کاهش پایدار در غلظت پلاسمایی گلوکــز و فسفــر ایجاد شده و این افراد معمولاً هیپوگلیسمیک می شوند . تشخیص قطعی بیماری بوسیله بیوبیسی کبد و اندازه گیری فروکتوز 1- فسفات آلدولاز صورت می گیرد . آنزیم مزبور در این بیماری بشدت کاهش می یابد . در نوزادان تست تحمل فروکتوز به اندازه بالغین کمک کننده نیست .