تهیه کننده:مرضیه آذرباد
خلاصه تحقیق:
هورمون رشد ازمهمترین هورمونهای بخش قدامی هیپوفیز است. این هورمون از پیش سازپرواوپیوملانوکوتین حاصل می شود که توسط سلولهای سوماتوتروپ ترشح می شود. نسخه برداری از ژن هورمون رشد به واسطه بیان فاکتورنسخه برداری هسته ای به نام1PTLتعیین می شود. ترشح هورمون رشد توسط فاکتورهای پیچیده ای از هیپوتالاموس کنترل می شود.مکانیسم انتقال به سلول هدف به این صورت است که پروتئین گیرنده محیطیGHیک پروتئین محلول متصل شونده بهGHBPرامی سازد که باGH واکنش می دهد وهدایت پیام از طریق میرSTAT/JAKادامه می یابد.این هورمون در متابولیسم پروتئین ها،کربوهیدراتها،چربی ها ومتابولیسم مواد معدنی نقش دارد.
برای تست بیوشیمیایی آن آزمون غربالگری برای فاکتور رشد انسولین یاسوماتومدینCراانجام می دهند.این هورمون به وسیله پلاسما منتقل می شود.
سنجش رادیوایمنی وسنجش ایمنی آنزیمELISAاز روش های اندازه گیری این هورمون است.اثرات این هورمون در رشد بدن با دخالت پروتئین واسطی به نام فاکتور رشد شبه انسولین انجام می گیرد.
هورمون رشد(GH)
هورمون رشد یا سوماتوتروپین هورمون از مهم ترین هورمون های بخش قدامی هیپوفیز است که این قسمت از هیپوفیزمهم ترین وبزرگترین قسمت هیپوفیز است ودر انسان70درصد وزن غده راتشکیل می دهد ومحل سنتز وترشح چندین هورمون است که بیشتر عمل تحریک وتنظیم ترشحات سایر غدد را به عهده دارد.این هورمون از یک پیش ساز گلیکوپروتئینی حاصل می شود.این ترکیب پیش ساز از264اسیدآمینه ساخته شده که پرواوپیوملانوکوتین نام دارد که به وسیله حلقه های غده هیپوتالاموس وسلولهای قدامی هیپوفیز سنتز می شود.
مراحل بیوسنتز:هورمون رشد فراوانترین هورمون تولیدشده ی هیپوفیز قدامی است وسلولهای سوماتوتروپ ترشح کننده(GH) هستند.نزدیک به50 درصد کل جمعیت سلولهای این غده راسوماتوتروپ ها تشکیل می دهند.سلولهای سوماتوتروپ کهPRLوGHرا هم ترشح می کنند را می توان با استفاده از روشهای رنگ آمیزی ایمنی دوگانه شناسایی کرد.تکامل سوماتوتروپ ها ونسخه برداری ازGHبه واسطه بیان فاکتور نسخه برداری هسته ای ومختص به سلولی به نام1-PTIتعیین می شود.5ژن متمایز بر روی کروموزوم GHو22q17 وپروتئین های وابسطه به آن را رمزدهی می کنند.ژنGHهیپوفیز(N-HGH)دومحصول مجزا تولید می کنند که یکی از آنهاGHباوزن مولکولی 22کیلو دالتون(191اسیدآمینه)دیگری مولکولGHبا وزن20کیلو دالتون است که فعالیت زیستی مشابه GHاست ولی فراوانی دارد.
کنترل وتنظیم ترشح:ترشح هورمون رشد به وسیله فاکتورهای پیچیده ای از هیپوتالاموس کنترل می شود.GHRHیک پپتید هیپوتالاموس است که ساخت ورهاسازیGHرا تحریک می کند.پپتید اکتانوئید مشتق از معده سبب تحریک ترشح GHRHشده به علاوه به طور مستقیم رهاسازی هورمون رشد را هم تحریک می کند.سوماتوتروپین ترشح هورمون رشد را مهار می کند.GHRH به صورت ضربانی جدا از هم ترشح می شود وسبب آزادسازی ضربانی هورمون رشد می گردد درحالی که ترشح پایه ای GHرا تنظیم می کند.ترشحGHبه صورت ضربانی است وحداکثر سطح آن در شبها وعموما هنگام شروع خواب دیده می شودوترشحGHدر افراد چاق کاهش می یابد.
مکانیسم اثر بر سلول هدف:پروتئین گیرنده محیطی GHکه با خانواده بزرگ سیتوکین ها که با سلولهای همی توپوینیک از نظر ساختمانی مشابه است یک پروتئین محلول متصل شونده بهGHBPرا می سازد که باGHواکنش می دهد.کبد وغضروف شامل بیشترین گیرنده هستند پس هدایت پیام از طریق میرSTAT/JAKادامه می یابد.پروتئین های STATفعال شده به داخل هسته منتقل می شوندو در آنجا ژنهای هدف تنظیم شونده به وسیله ی GHرا تعدیل می کنند.همچنین چند اثر متابولیک دارد:
1.افزایش سرعت پروتئین سازی در سلولها
2.افزایش آزادسازی اسیدهای چرب از بافت چربی
3.کاهش میزان مصرف گلوکزومتابولیسم مواد معدنی
بیماری ها:
در اثر افزایش هورمون بیماری هایی مثل ژیگانتیسم وآکرومگالی ودر اثر کاهش هورمون بیماری هایی مثل کوتولگی در کودکان ،هیپوگلیسمی ونارسایی رشد در نوزادان وتاخیر بلوغ جنسی در نوجوانان می شود.
نحوه تشخیص بیماری:علایم بالینی در اثر کمبود هورمون رشد به صورت تمرکز ضعیف،افزایش شدید چربی،رسوب چربی مرکزی چربی،کاهش جذب اکسیژن،اختلال عملکرد قلبی و…
علایم افزایش هورمون:بیماری قلبی کرونر،هیپوتروفی بطن چپ،کاهش عملکرد دیاستولی،افزایش فشارخون و…
تست بیوشیمیایی:به علت دوره ای بودن ترشح GHسنجش تصادفیGHشاخص مناسبی برای عملکرد آن نمی باشد.مقدار طبیعیGHتا حد زیادی با سطح آن در حالت کمبود هورمون هم پوشانی دارد.به منظور حذف متغیرهای مؤثر درترشحGHآزمون غربالگری برای فاکتور رشد انسولین یا سوماتومدینCرا انجام می دهند.
مقادیر طبیعی هورمون:در فرد بالغ 1.6-3نانوگرم برمیلی لیتر،در کودک ونوجوان 6نانوگرم برمیلی لیترودر جریان بی غذایی طولانی بعداز اتمام ذخیره پروتئین وکربوهیدرات این رقم تا 50نانوگرم برمیلی لیتر افزایش می یابد.
نحوه انتقال در پلاسما:هورمونهای محلول درآب مانند پپتیدها در آب پلاسما حل شده وبه وسیله خود پلاسما منتقل می شوند.
روش اندازه گیری هورمون:در همه روش های اندازه گیری هورمون ها پادتن نقش بنیادی دارد.سنجش رادیوایمنی وسنجش ایمنی آنزیمELISAاز این روش ها است.
خواص فیزیولوژیک وبیوشیمیایی:اثرات این هورمون در رشد بدن با دخالت پروتئین واسطی به نام فاکتور رشد شبه انسولین ویاسوماتومدینCانجام می پذیرد.این پروتئین واسط از خانواده فاکتورهای شبه انسولین و از نظر ساختمانی شبیه پروانسولین است.پپتید مشابه دیگری نیز به نام2-LGFدر پلاسمای خون انسان وجود دارد که یک عامل محرک تکثیر سلولی است که واسطه اصلی همان 1-LGFاست.
