گردآوری: الهه ضیائی
اکسی توسین از هورمون های هیپوز خلفی است که در هسته های سوپرااپتیک و پاراونتریکولر هیپوتالاموس ساخته می شوند و از طریق راه هیپوتالاموسی هیپوفیزی به هیپوز خلفی منتقل می شوند و در انجا در انتهای نورون هایی ک این هورمون ها را تولید کرده اند نگه داری میشوند.این هورمون ها از هیپوفیز خلفی در جواب به پتانسیل های عملی ک در طول نورون ها منتشر می شوند تا به انتهای نورون ها برسند،ازاد میشوند.اکسی توسین انقباض سلول های میو اپی تلیال غده پستان و انقباضات میومتر در رحم را افزایش می دهند.
ملکول اکسی توسین
نوروپپتید اکسی توسین توسط نورونهای در هسته های سوپرااپتیک و پاراونتریکولار هیپوتالاموس ساخته شده و از هیپوفیز خلفی به گردش خون محیطی ازاد می شود.همانند هورمون ضد ادراری،اکسی توسین به صورت باند نشده گردش می کندو دارای نیمه عمر نسبتا کوتاهی حدود 3 تا 5 دقیقه است و انهدام ان اساسا در کبد و کلیه انجام می شود.هم چنین می تواند در بافت های دیگر مثل غدد پستانی و رحم نیز تخریب می شود.
ساختار شیمیایی
اکسی توسین یک پپتید 9تایی است که از لحاظ ساختمانی به ضد ادراری شباهت دارد و از لحاظ فعالیت بیولوژیک یک مقداری هم پوشانی دارد.این هورمون شامل پیوند دی سالفیدی که بین اسید امینه سیستئین اول و ششم زنجیر این پپتید قرار دارد و در C- ترمینال دارای گروه امیدی هستند.
اثرات بیوشیمیایی و نقش بیولوژیکی در سلول هدف
اکسی توسین اثر تحریکی بر روی انقباض میومتر رحم دارد.مقدار عمل اکسی توسین بستگی به فاز سیکل قاعدگی دارد.استروژن پاسخ دهی رحم به اکسی توسین را کاهش می دهد.اگرچه پاسخ دهی رحم به اکسی توسین در حوالی زایمان افزایش پیدا می کند،اکسی توسین به عنوان فاکتور اغاز کننده زایمان شناخته نشده است.ترشح اکسی توسین افزایش پیدا نمی کند مگر وقتی ک زایمان شروع شده باشد.وقتی ک زایمان شروع شد کشش واژن و گردن رحم به صورت محرکی برای ازاد شدن اکسی توسین عمل می کند که باعث تسهیل زایمان می شود.گرچه اکسی توسین به عنوان یک فاکتور آغازکننده زایمان در وضع حمل طبیعی شناخته نشده است.به کار بردن اکسی توسین می تواند باعث آغاز عمل زایمان شود و به عنوان درمان برای القای زایمان و کاهش خون ریزی های بعد از زایمان استفاده می شود.
اکسی توسین انقباض سلول های میو اپی تلیال را که آلوئولهای غده پستانی را احاطه کرده اند،تحریک می کند.انقباض این سلول ها باعث جریان شیر از عمق غده پستانی به مجاری بزرگتر و سینوس های غده می شود،که از انجا بوسیله مکیدن طفل می تواند برداشته شود.این جریان خروج شیر یا جهش شیر نامیده می شود.آزادسازی اکسی توسین با واسطه رفلکس های نوروهورمونی انجام می شود.مکیدن یا تحریک لمسی رسپتورهایی را که روی نوک پستان و آرئول های پستان هستند فعال می کند.این فیبرهای حسی سرانجام روی نورون های بزرگ سلول هیپوتالاموس که اکسی توسین تولید می کنند به پایان می رسند.تحریک سلول های بزرگ سلول باعث افزایش فرکانس انتقال پتانسیل عمل در طول آکسون این سلولها تا هیپوفیز خلفی می شود،که باعث افزایش ترشح اکسی توسین می شود.
اکسی توسین همچنین محرک احتباس سدیم و آنتی دیورز است.
ارزش تشخیصی و بیماری های مربوطه
زنان بارداری ک مقدار کمی هورمون اکسی توسین در بدنشان دارند،بیشتر در معرض خطر ابتلا به افسردگی بعد از زایمان قرار دارند.میزان اکسی توسین در کودکان مبتلا به اوتیسم بسیار کم است و دریافت این هورمون در این بیماران باعث ایجاد رفتار اجتماعی مناسب و بهبود عملکرد مغز می گردد.
روش های اندازه گیری
در همه ی روش های اندازه گیری هورمون ها،پادتن ها نقش اساسی و بنیادی دارندهر پادتن فقط به یک نوع ملکول خارجی متصل می شود،بنابر این می توان با تزریق تک تک هورمون ها به جانوران(مانند خرگوش)دستگاه ایمنی آن ها را به ساختن پادتن ویژه هر هورمون وادار کرد.این پادتن ها را می توان از خون جانور جدا و برای اندازه گیری به کار برد.
اصول سنجش رادیوایمنی:ابتدا مقدار فراوانی پادتن برای هورمون مورد نظر آماده می شود،سپس مقداری هورمون خالص با ایزوتوپ رادیواکتیو نشان دار می شود.مقداری از پلاسمای خون فرد با پادتن هورمون و مقدار مشخصی هورمون نشاندار مخلوط میشود ک هورمون پلاسما با هورمون نشاندار بر سر اتصال به پادتن رقابت می کند،اما مقدار پادتن کمتر از همه هورمون های نشاندار و بی نشان است.سپس کمپلکس هورمون پادتن از بقیه مخلوط جدا و مقدار هورمون رادیو اکتیو یا دستگاه رادیواکتیوسنج اندازه گیری می شود.
گردآوری: بهاره رحمتی
مقدمه:
بخش خلفی هیپوفیز فاقد سلول های ترشحی است و بطور عمده از اکسون هایی تشکیل شده که جسم سلولی ان ها در هیپوتالاموس قرار دارد.هورمون اکسی توسین توسط جسم سلولی این نورون ها در هیپوتالاموس تولید شده و از طریق اکسون ها به هیپوفیز خلفی می اید در انجا ذخیره شده وسپس به جریان خون ترشح میشود.این هورمون یک نورو پپتید شامل 9 اسیدامینه است و ساختار حلقوی دارد.
این هورمون محرک خروج شیر از پستان و افزایش انقباضات رحم در هنگام زایمان است.فرم بیولوژیکی فعال ان با روش های RIA , EIA اندازه گیری می شود.
معرفی مولکول:
یک نانو پپتید است که توسط نورون های هیپو تالاموس تولید شده و در هیپوفیز خلفی ذخیره واز انجا ترشح می شود.پس از ترشح به سرعت توسط کلیه ها ومقدار کمی کبد و مغز از جریان خون پاک می شود.
این هورمون بنام هورمون عشق و کاهنده ی اضطراب و استرس شناخته شده.به مقدار زیاد در زنان شیرده تولید می شود و باعث ترشح شیر مادر در سینه ها پس از تولد می گردد.همچنین باعث انقباض رحم وسهولت زایمان می شود و بعد از تولد نوزاد خونریزی زایمان را کنترل می کند.
ساختار شیمیایی:
پپتیدی است متشکل از 9 اسید امینه با پل های دی سولفیدی بین دو سیستئین.این پیوندهای دی سولفیدی ساختار حلقوی به ان میدهند.وزن مولکولی ان 1007 دالتون است.
نقش بیولوژیک در سلول هدف:
باعث افزایش نفوذ پذیری میوفیبریل های رحم به سدیم می شود و بطور غیر مستقیم باعث تحریک انقباضات عضلات صاف رحم می شود.
بوسیله انقباض سلول های میو اپی تلیال اطراف الوئول های پستان شیر را از الوئول ها به مجاری بزرگتر هدایت می کند.
اثرات بیو شیمیایی در سلول هدف:
اثرات اکسی توسین از طریق اتصال ان به گیرنده های جفت شده با پروتئین های G موجود در رحم و غدد پستانی حاصل می شود.اتصال اکسی توسین به گیرنده های خود انزیم فسفو لیپاز C را فعال کرده و سبب افزایش اینوزیتول تری فسفاتIP3 و 1و2 دی اسیل گلیسرول 1,2DAGمی شود که انها هم سبب افزایش غلظت کلسیم داخل سلولی و فعالیت پروتئین کیناز Cمی گردند.افزاییش غلظت کلسیم سبب انقباض سلول های عضله ی صاف میشود.
ارزش تشخیصی و بیماری های مربوطه:
زنا بارداری که مقدا کمی اکسی توسین در بدنشان دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به افسردگی بعد زایمان قرار دارند.همچنین دریافت این هورمون در بیماران مبتلا به باعث ببود عملکرد مغز می گردد.درمان با اکسی توسین موجب بهبود شرایط سقط جنین,فرایند زایمان و خونریزی بعد زایمان می شود.
روش های اندازه گیری:
برای اندازه گیری اکسی توسین پلاسما از روش هایRadio immunoassay(RIA), Enzym immunoassay(EIA) استفاده میکنند.ابتدا انرا بوسیله ژل فیلتراسیون یا High performance liquid cormatography (HPLC)جدا کرده و سپس انرا اندازه گیری میکنند .
