گرد آورنده : سجاد جعفری
خلاصه
پروژسترون برای سیستم تولید مثل بسیار مهم است. پروژسترون یکی از هورمو ن هایی است که نقش حیاتی در تنطیم بسیاری از عملکردهای بدن، خصوصا سیکل قاعدگی زنان ایفا می کند. همچنین نقش مهمی در حفظ حاملگی ایفا می کند ، بنابراین ضعف پروژسترون می تواند اثرات جدی داشته باشد و بیماری هایی نطیر اندومتریوم ، سندروم پیش از قاعدگی و منوراژی ( ازدیاد خونریزی قاعدگی ) ایجاد می کند .
- معرفی کلی هورمون
این هورمون ، یک مولکول 21 کربنه با فرمول ساختاری استروئیدی از هورمون های جنسی زنانه است.این هورمون در طی چرخه تخمک گذاری طبیعی از جسم زرد ترشح میشود و قطع ان موجب شروع قاعدگی می شود. در زمان بارداری نیز این هورمون از جفت ترشح میشود . همچنین مقداری نیز از غده فوق کلیه آزاد می شود. - مکانیسم عمل هورمون
از آنجایی که پروژسترون یک هورمون استروئیدی است پس ترشح از غشای سلول هدف عبور کرده و بر گیرنده های خود در درون سیتوپلاسم تاثیر می گذارند
- ساختار شیمیایی
پروژسترون یک هورمون استروئیدی است.این هورمون در تخمدان عمدتا از کلسترول ساخته می شود.بدین صورت که کلسترول به پرگنه نولون تبدیل شده سپس از طریق 2 واکنش دهیدروژناز و ایزو مراز به پروژسترون تبدیل می گردد. ولی مقدار کمی هم از ترکیب ملکول های متعدد استیل کوآنزیم A (به عنوان هسته استروئیدی ) به وجود می آیند.
- نقش بیولوژیک در سلول هدف
- اثر بر رحم : مهترین عمل پروژسترون افزایش تغییرات ترشحی در آندومتر رحم در طی نبمه دوم سیکل ماهانه است که باعث آماده شدن رحم برای لانه گزینی تخمک بارور شده می شود .
پروژسترون علاوه بر اثر فوق بر رحم ،تعداد و شدت انقباضات رحمی را کاهش می دهد ودر نتیجه مانع از خروج تخمک کاشته شده می شود.
- اثر بر لوله های فالوپ : پروژسترون همچنین باعث افزایش ترشح پوشش مخاطی لوله های فالوپ می شود.این ترشحات برای تغذیه تخمک بارور شده در حال تقسیم در طی عبور از لوله ها لازم است.
- اثر بر پستان ها :پروژسترون رشد لبول ها و آلوئول های پستان را افزایش می دهد و موجب می شود سلول های آلوئولی تکثیر یافته ،بزرگ شوند و ماهیت ترشحی پیدا کنند.ولی پروژسترون باعث ترشح شیر از آلوئول ها نمی شود وتنها بعد از تحریم پستان توسط پرولاکتین مترشحه از هیپوفیز قدامی است که شیر ترشح می شود.
- نحوه اندازی گیری و مقادیر طبیعی آن در سرم
برای اندازه گیری پروژسترون از روش کیت الایزای پروژسترون استفاده میشود که بر اساس سنجش ایمونولوژیکی انزیمی رقابتی صورت میگیرد.
بدلیل اختلافات سنی، نژادي و رژیم تغذیه، نمی توان براي تمام جمعیت ها محدوده مرجعی برای مقدار طبیعی آن در سرم تعیین کرد. بنابراین هر آزمایشگاه باید محدوده مرجع خود را گزارش نماید.
مقادیر طبیعی در سرم افراد نرمال که توسط آزمایشات مکرر به روش الایزا بدست آمده است به قرار زیر می باشد:
| · مصارف و بیماری های مربوطپروژسترون برای درمان آمونره یا فقدان قاعدگی و خونریزی های غیرطبیعی رحم که به علت عدم تعادل هورمونی ایجاد شده باشند و نیز در عدم وجود اختلال ارگانیک مثل فیبروئید زیرمخاطی و یا سرطان رحم و نیز بعنوان کنتراسپتیو در اشکال مختلف به کار می رود . دیگر موارد مصرف پروژسترون شامل کنترل منوراژی ، افزایش ظرفیت تنفس در بیماران دچار سندروم ، زایمان زودرس ، اندومتریوز ، سندروم پیش از قاعدگی و در زنان فاقد تخمدان برای اماده کردن رحم جهت پذیرش تخمک بارور شده در خارج از بدن می باشند. |
1- مردان
0.13 – 0.97 ng/ml بزرگسالان
0.52 – 0.70 ng/ml کودکان(قبل از سن رشد)
2- زنان
0.15 – 0.70 ng/ml فاز فولیکولی
2.00 – 25.0 ng/ml فاز لوتئال
0.06 – 1.60 ng/ml دوران یائسگی
3- حاملگی
10.3 – 44.0 ng/ml سه ماه اول
19.5 – 82.5 ng/ml سه ماه دوم
65.0 – 229 ng/ml سه ماه سوم
منابع
http://acneremedy.persianblog.ir
HARPER’S ILLUSTRATED BIOCHEMISTRY EDITION 2009
