خلاصه ی تحقیق
پروستاگلاندین یکی از مهمترین واسطه های شیمیایی است که در بدن وجود دارد.
این ماده روی گیرنده های مختلف سلولی تاثیرات متعددی دارد.
پروستاگلاندین یک مولکول لیپیدی 20 کربنه است و انواع مختلفی از آن وجود دارد که رایجترین آن A,E,F وFالفا است.
این ماده روی انقباضات رحمی ,حرکات روده ,دفاع مخاطی معده ,جریان خون کلیوی و … تاثیرات متعددی دارد.
پیشساز این ماده اسیدهای چرب غیر اشباع 20 کربنه است.
پروستاگلاندین ها مسیر های التهاب را راه اندازی میکنند.
کمبود یا افزایش آن موجب بروز بیماری هایی میشود از جمله کیست رحم و بیماری های قلبی و … .
معرفی مولکول به صورت کلی
پروستاگلاندین ها از مهمترین واسطه های شیمیایی درون بدن هستند و با تاثیری که روی گیرنده های مختلف بدن میگذارند باعث بروز پاسخ های متعددی میشود.
این مولکول تقریبا در همه ی سلول های پستانداران (بجز مولکول قرمز) تولید میشود.
پروستاگلاندین در سلول ها ذخیره نمیشود و پس از سنتز فورا ترشح میشود.
این مولکول نیمه ی عمر کوتاهی دارد.به سرعت توسط سلول ها جذب شده و آزاد میشود و به واسطه ی عمل اکسیداسیون گروه هیدروکسیل 15 غیر فعال خواهد شد.
ریه ها نقش مهمی در غیر فعال شدن آنها دارند.
این مولکول از متابولیسم آراشیدونیک اسید توسط مسیر سیکلواکسیژناز بوجود میایند.
مهمترین پیش ساز غذایی آن لینولیک اسید نام دارد که یک اسید چرب ضروری است.
ساختار شیمیایی
پروستاگلاندین ها مولکول های لیپیدی 20 کربنه هستند وساختار شبه کلسترول دارند.
همه ی پروستاگلاندین ها از لحاظ ساختاری با پروستانوییک اسید مرتبط هستند.
پیشساز این مولکول اسید چرب غیر اشباع 20کربنه است که 3یا 4 یا5 پیوند دوگانه ی کربن کربن دارد.
این اسید چرب وقتی میخواهد به پروستاگلاندین تبدیل شود حلقوی شده و اکسیژن جذب میکند.
این مولکول دارای گروه های عامل متفاوتی است و انواع مختلفی دارد که مهمترین آن ها
,PGE,PGA,PGFهستند.
نقش بیولوژیک در سلول های هدف
پروستاگلاندین ها از مهمترین واسطه های التهاب هستند.
این مولکولها در انقباضات رحمی در هنگام زایمان,افزایش حرکات روده,بهبود دفاع مخاطی معده و افزایش جریان خون کلیه نقش دارند.
ترشح پروستاگلندین تحت تاثیر القای عصبی,هورمونی و یا فعالیت ماهیچه ای قرار میگیرد.
مثلا هیستامین باعث افزایش ترشح آن در معده میشود.
پروستاگلاندینF2 الفا همراه FSH,LH موجب تخمک گذاری میشود همچنین در مهار ترشح اسید معده نقش دارد.
PGF,I2,Aگشادکننده های عروقی هستند.
PGA2باعث انقباض ماهیچه های صاف میشود.
از دیگر نقش های آن میتوان به ایجاد درد زایمان، بهبود آسم، انتقال یون از غشا سلولو افزایش دمای بدن
اشاره کرد.
اثرات بیوشیمیایی در سلول های بدن
پروستاگلاندین ها از طریق مهار ایجاد cAMPدر سلولهای مخاطی معده باعث تسریع درمان زخم میشوند.این مولکولها جز هورمون های آپوکرین طبقه بندی میشوتد زیرا روی سلولهای ساذنده ی خود اثر دارند.
پروستاگلاندینها جنبه های بیوشیمیایی متعددی دارند:
- بیوسنتز
- متابولیسم
- اتصالات پروتئینها و گیرنده ها
ارزش تشخیصی و بیماری های مربوطه
افزایش تولید:
بروز کسیت رحم و تخمدان
F2موجب گرفتگی عضلات رحم و بروز التهاب, درد خفیف تا شدید در عادت ماهیانه
کاهش تولید:
مسدود شدن ایمپالسهای درد
آسیب کلیه
افزایش بیماری قلبی
زخم معده
اسیب کبد
حساسیت بیشتر به درد
تشخیص ازمایشگاهی و مقدار در ادرار و سرم
ازمایش خاصی برای اندازه گیری ان نیست.
منابع
بیوشیمی عمومی
بیوشیمی دولین
ویکی پدیا
سایتهای مربوط به علوم ازمایشگاهی و دارویی
محمدرضا محمدی
معرفی مولکول:
پروستاگلاندین ها یکی از مهمترین واسطه های شیمیایی در داخل بدن هستند که با تأثیر بر روی گیرنده های مختلف سلولی تأثیرات متنوعی در بدن دارند.پروستاگلاندین ها تقریبا در کلیه بافت های پستانداران یافت می شوند و به عنوان هورمون های موضعی عمل می کنند و دارای اعمال فیزیولوژیک وفارماکولوژیک مهمی هستند.
ساختار شیمیایی مولکول:
این ترکیبات در داخل بدن از حلقوی شدن مرکز زنجیره کربنی اسیدهای چرب دارای چند پیوند غیر اشباع 20 کربنه (اسید آراشیدونیک)و تشکیل یک حلقه سیکلو پنتان سنتز می شوند و از مشتقات ایکوزانوئیدها هستند وساختاری ساختاری شبیه به کلسترول دارند.آنزیم فسفولیپاز،فسفو لیپیدهای غشاء سلول رابه اسید آراشیدونیک تبدیل می کند.سپس اسید آراشیدونیک به وسیله آنزیم سیکلو اکسیژناز پروستاگلاندین ها را به وجود می آورند.
اعمال پروستاگلاندین ها در بدن :
پروستاگلاندین ها یکی از مهمترین واسطه های التهابی اند و نیز در انقباض رحمی در هنگام زایمان ،افزایش حرکات روده ، افزایش جریان خون کلیوی ،افزایش سرعت ارتودنتیک دندان و نیز به عنوان مانعی برای انجام لقاح است.پروستاگلاندین ها التهاب و درد را واسطه گری کرده و موجب القای خواب می شوند وهمچنین در تنظیم انعقاد خون و تولید مثل نقش دارند.داروهای ضد التهابی غیر استروئیدیNSAIDSمثل آسپرین وایبوپروفن با مهار سنتز پروستاگلاندین عمل خود را انجام می دهند. پروستاگلاندین ها علاوه بر موارد ذکر شده بر روی ماهیچه های صاف و شکمی ،سیستم عصبی مرکزی و پلاکت ها اثر گذارند.
بیماری ها و عوارض :
افزایش مقدار پروستاگلاندین ها می تواند نشانه ای بر سرطان ریه با منشأ هیپر کلسمی باشد و نیز با افزایش ترشح پروستاگلاندین از هیپوتالاموس باعث ایجاد تب و لرز می شود.
مقدار طبیعی :
پروستاگلاندین ها در حد نانوگرم مورد نیاز بدن است ومقدار آن در سرم در حدود 0.1 پیکوگرم بر میلی لیتر می باشد.
توضیحات تکمیلی:
انواع پروستاگلاندین ها شاملGE1، PGE2، PGE3، PGF1 و PGF2 است.
روند غیر فعال شدن پروستاگلاندین ها به وسیله آنزیم 15-هیدروکسی پروستاگلاندین دهیدروژناز به صورت سریع اتفاق می افتد. که بلوک عمل این آنزیم به وسیله ی سولفاسالازین یا ایندرومیتامین است که نیمه عمر پروستاگلاندین در بدن افزایش می دهند.
منابع:
بیوشیمی هارپر
Wikipedia
NCBI
