آرش وحدتی، رشته ی پزشکی
خلاصه
- ترومبوکسان از معروفترین چربی های عضو خانواده ایکوزانوئیدهاست.
- دو نوع معروف ترومبوکسان A2 و B2 هستند.
- نقش اصلی ترومبوکسان در ایجاد انقباض عروق ولخته خون (ترومبوز) است
- زیاد بودن آن می تواند باعث بیماری های قلبی عروقی و لخته ی خون شود
- کم بودن آن باعث عدم لخته خون وعدم انقباض عروق پاره شده و تداوم خون ریزی می شود
- آسپرین و بعضی از دارو ها تولید ترومبوکسان a2 را مهار می کند ر باعث خون ریزی می شود.
- ترومبوکسان A2 (TXA2) با جلوگیری از فعالیت آدنیلات سیکلاز پلاکتی منجر به کاهش سطح cAMPدرون سلول می شود. این امر به نوبه خود منجر به تجمع یون کلسیم درون پلاکت و شروع فرایند انقباض پلاکتی و تخلیه محتویات گرانول های پلاکت می شود.
ترومبوکسان (Thromboxane) یکی از معروفترین چربی های عضو خانواده ایکوزانوئیدها است. دو نوع معروف ترومبوکسان A2 و B2 هستند. نقش اصلی ترومبوکسان در ایجاد انقباض عروق ولخته خون (ترومبوز) است.
آنزیم Thromboxane-A سنتتاز که در پلاکتها یافت میشود ترومبوکسان A2 را از آراشیدونیک اسید و prostaglandin H2 میسازد. ترومبوکسان بی۲ متابولیت غیرفعال ترومبوکسان ای۲ است.
ساختار شیمیایی
فرمول شیمیایی C۲۰H۳۲O۵ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پابکم ۵۲۸۰۴۹۷ است. که جرم مولی آن ۳۵۲٫۴۶۵ g/mol میباشد.
ترومبوکسان B2
با فرمول شیمیایی C۲۰H۳۴O۶ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پابکم ۵۲۸۳۱۳۷ است. که جرم مولی آن ۳۷۰٫۴۸ g/mol میباشد.
نقش و عملکرد آن روی سلول های هدف
ترومبوکسان باعث انقباض عروق و تجمع پلاکتها میشود. ترومبوکسان همچنین منقبض کننده عروق است و فشار خون را افزایش می دهد.
برخی محرک های پلاکتی با فعال کردن فسفولیپاز A2، باعث آزاد شدن آراشیدونیک اسید از غشای فسفولیپیدی پلاکت می شوند. آراشیدونیک اسید توسط سیکلواکسیژناز به ترومبوکسان A2 (TXA2) تبدیل می شود که با جلوگیری از فعالیت آدنیلات سیکلاز پلاکتی منجر به کاهش سطح cAMPدرون سلول می شود. این امر به نوبه خود منجر به تجمع یون کلسیم درون پلاکت و شروع فرایند انقباض پلاکتی و تخلیه محتویات گرانول های پلاکت می شود.
ارزش تشخیصی و بیماری های مربوطه
با توجه به نقش ترومبوکسان در بدن تشخیص میزان آن برای ما اهمیت دارد
زیاد بودن آن می تواند باعث بیماری های قلبی عروقی و لخته ی خون شود و کم بودن آن باعث عدم لخته خون وعدم انقباض عروق پاره شده و تداوم خون ریزی می شود
آسپرین و بعضی از دارو ها تولید ترومبوکسان a2 را مهار می کند ر باعث خون ریزی می شود.
اندازه گیری ترومبوکسان
اخیرا از روش هایی برای اندازه گیری این ماده استفاده می شود که در این روش ها متابولیت های ترومبوکسان b2 را در ادرار اندازه می گیرند
روش هایی هم برای اندازه گیری آن از طریق متابولیت های آنزیمی آن در خون وجود دارد
