محقق : ملیحه مجیدی (علوم آزمایشگاهی بهمن 86)

ساختمان شيميايي

ملكول ميوگلوبين از يك زنجيره پلي پپتيدي كه حدود 153 اسيد آمينه دارد تشكيل شده است. و براي نخستين بار با روش عكس برداري پرتو X از ميوگلوبين توسط فردي بنام كندريو شناخته شد. ميوگلوبين از 2 جزء پروتئين بنام هماتين و گلوبين ساخته شده است هماتين حاوي يك اتم آهن مركزي است. هنگاميكه ميوگلوبين در حضور اكسيژن قرار مي­گيرد، اكسيژن از يك طرف با پيوند كوئوردينانس به آهن رهم و از طرف ديگر با پيوندي ضعيف به هيستيدين ويستال يعني هيستيديني كه در فاصله­ي دوري از آهن هم قرار دارد (F₇) متصل مي­شود. (شكل 1)

شكل 1- الگويي از ميوگلوبين با وضوح كم. فقط اتمهاي كربن a از A تا H نامگذاري شده­اند.

وزن مولكولي آن 17000 دالتون، داراي 8 ناحيه آلفا هليكس است كه به وسيله­ي قطعاتي از زنجير رابط بين هليكسي از هم مجزا هستند. 8 ناحيه آلفا هليكس را توسط حروف A تا H نام­گذاري مي­كنند و زنجيره­هاي رابط بين هليكس را نيز به كمك 2 حرف مشخص مي­كنند. حلقه­ي هم در ملكول ميوگلوبين در جايگاه ما بين 2 هليكس E و  F قرار گرفته است و به اتم هيستيدين F₈ متصل است. از اين گذشته حلقه­ي هم با ريشه­ي 15 اسيد آمينه ديگر كه در 7 هليكس مولكول ميوگلوبين وجود دارند، در تماس مي­باشد.

روش­هاي طبقه بندي (انواع ميوگلوبين)

ميوگلوبين را بر حسب مقدار آن در ماهيچه­ها مي­توان طبقه بندي نمود. مقادير مختلف ميوگلوبين بر اساس سن و نوع ماهيچه مي­باشد. تمايل ميوگلوبين موجود در سلول­ها براي جذب اكسيژن بيش از هموگلوبين است. ميوگلوبين مي­تواند اكسيژن متصل به هموگلوبين را دريافت و به مصرف متابوليسم هوازي داخل ميتوكندري سلول برساند بدين ترتيب ميوگلوبين اكسيژنه شده به رنگ قرمز در مي­آيد پس هر چه ماهيچه حاوي مقادير زيادتري ميوگلوبين باشد تيره­تر مي­باشد. براي مثال عضلات سينه، بال و ران در غاز، اردك، كبوتر ميوگلوبين زيادتري نسبت به همين عضلات در مرغ و بوقلمون دارند. در عضلات مرغ هم گردن سينه و ران ميوگلوبين زيادتري دارند. بطور كلي عضلاتي كه تحرك زيادتري دارند ميوگلوبين بيشتري خواهند داشت.

نقش بيو شيميايي

ميوگلوبين در سلول­هاي عضلاني وجود دارد، مخزن اكسيژن داخل سلولي بوده و در انتقال اكسيژن داخل سلول شركت دارد. انتقال اكسيژن در بدن بر پايه­ي واكنش­هاي شيميايي بين مولكول اكسيژن و هم انجام مي­شود. هر گاه غلظت اكسيژن در محيط اطراف ميوگلوبين افزايش يابد، ميزان تركيب اكسيژن با هم افزايش مي­يابد و اگر اكسيژن كاهش يابد اين تركيب شدن نيز كاهش مي­يابد. رابطه­ي تغييرات ميزان تركيب اكسيژن هم بر حسب غلظت اكسيژن در منحني تجزيه اكسيژن نشان داده شده است.

در غلظت مخطط ميوگلوبين اكسيژني را كه از خون جذب كرده است در اختيار ميتوكندري­ها قرار مي­دهد. زيرا فشار سهمي اكسيژن در سطح ميتوكندري­ها حدود 4-5 ميلي متر جيوه است.

مراحل سنتز

هنگاميكه آهن از روده كوچك جذب مي­شود بلافاصله در پلاسماي خون با يك بتا گلوبولين بنام آپوترانسفرين تركيب مي­شود و ترانسفرين را تشكيل مي­دهد و سپس در پلاسماي خون انتقال مي­يابد آهن با مولكول گلوبولين تركيب شده و ميوگلوبين را ايجاد

700 ملي گرم ميوگلوبين در هر 100gr بافت عضله وجود دارد.

منابع

بيوشيمي پزشكي هارپر – دكتر رضا محمدي

بيوشيمي دلوين

بيوشيمي هنري ديويدسون

بيوشيمي بالين

بيوشيمي عمومي

كتاب تست­هاي تشخيصي و آزمايشگاهي پاگانا

www.aftab.ir , www.magiran.com

با تشكر و سپاس ويژه از استاد راهنما و دلسوز جناب آقاي دكتر انصاري